عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : رضا انزابى نژاد )

13

ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى )

و يوم كابهام القطاة مزيّن * الّى صباه غالب لى باطله يعنى : بسا روز به كوتاهى شست مرغ سنگخوار كه عشق او بر من مىآراست و ياوه‌هاى آن بر من چيره بود . و در نامه‌اى از صاحب بن عبّاد آمده : اقصر من اباهيم القطا و انامل الحبارى : كوتاهتر از انگشتان شست مرغ آتشخوار و سر انگشتان آهو بره . در شعر يكى از شاعران مولّدين آمده : اقصر من اظفور عصفور يعنى : كوتاهتر از ناخنان گنجشك . أبو الأبيض . شير خوردنى را گويند . أبو الاخطل . كنيهء استر است و چنين است « ابو قموص » . به زنى عرب استر ماده‌اى پيشكش دادند تا سوار شود ، گفت چه چموش است ! گويى « ابو حبوص » و يا « ابو قموص » است . و « حبوص » يعنى تند تاز . أبو أذراص - أبو ليلى . أبو الأمن . حالت سيرى را گويند . ابو ايّوب . كنيهء شتر است و چنين است ابو صفوان . ابن الرومى - در هجو ابو ايّوب سليمان بن عبد اللّه بن طاهر گويد : يا ابا ايّوب هذى كنية * من كنى الانعام قدما لم تزل و لقد وفّق من كنّاكها * و اصاب الحقّ فيها و عدل قد قضى قول لبيد بيننا : * « انّما يجزى الفتى ليس الجمل » يعنى : اى ابو ايّوب همواره و از روزگاران كهن اين كنيه از آن چارپايان بوده . پس هر كس اين كنيه را به تو داده راستى كه حقيقت گفته و توفيق يافته و ناراست نگفته ، يقينا سخن لبيد در ميان ما حكم كرده : « بىگمان جوان را پاداش و كيفر دهند نه شتر را » . ابو براقش . آشيانه باف ، پرنده‌اى است كه در روز پرهايش به هر رنگ مىزند و